۱۱ سپتامبر ۲۰۲۶ – پژوهش جدیدی که قرار است در نشست سالانه «انجمن اروپایی مطالعه دیابت» (EASD) در میلان ایتالیا (۲۸ سپتامبر تا ۲ اکتبر) ارائه شود، نشان میدهد که در افراد مبتلا به دیابت (نوع ۱ یا ۲) - بر اساس دادههای حاصل از دستگاههای پایش مداوم قند خون (CGM) و ارزیابیهای روزانه کیفیت زندگی - روزهایی که در آنها نوسانات قند خون بیشتر بوده است (هرچند همچنان در محدوده ایمن قرار داشتهاند)، با کیفیت زندگی بهتری نسبت به روزهای دارای کنترل دقیقتر و سختگیرانهتر همراه بودهاند. این یافته حاکی از آن است که شاید فشار ناشی از کنترل سختگیرانه، مانع از آن میشود که افرادِ تحت چنین کنترلی بتوانند از فعالیتهای گوناگون لذت ببرند. این مطالعه توسط پروفسور دومینیک اِرمان از مؤسسه تحقیقاتی «آکادمی دیابت مرگنتهایم (FIDAM)» در آلمان و همکارانش انجام شده است.
حفظ و ارتقای کیفیت زندگی در افراد مبتلا به دیابت، یکی از اهداف اصلی درمانی محسوب میشود. از این رو، درک عوامل مؤثر بر زندگی روزمره این افراد برای شناسایی بهتر تأثیرات احتمالی بر کیفیت زندگی، امری ضروری است. هدف از این تحلیل، بررسی تأثیر شاخصهای قند خون (استخراجشده از دستگاه CGM) بر کیفیت زندگی روزانه افراد مبتلا به دیابت نوع ۱ و نوع ۲ بود.
در مطالعه «PRO-MENTAL» که با حمایت مالی «مرکز تحقیقات دیابت آلمان (DZD)» انجام شد، کیفیت زندگی افراد طی ۱۴ روز متوالی و با استفاده از روش «ارزیابی لحظهای در محیط واقعی» (EMA) و بر پایه پرسشنامه «WHO-5» مورد سنجش قرار گرفت. این پرسشنامه شامل پنج سؤال زیر است:
· احساس شادمانی و نشاط داشتهام.
· احساس آرامش و آسودگی داشتهام.
· احساس فعالیت و سرزندگی داشتهام.
· با احساس شادابی و رفع خستگی از خواب بیدار شدهام.
· زندگی روزمرهام سرشار از چیزهایی بوده که به آنها علاقه دارم.
علاوه بر این، کیفیت خواب روزانه و همچنین میزان استرس ادراکشده، خلق و خو و سطح انرژی با استفاده از همان روش EMA ثبت شد. دادههای CGMدر طول دوره ۱۴ روزه EMA تحلیل شدند و شاخصهای زیر مورد بررسی قرار گرفتند: مدت زمان قند خون کمتر از محدوده ایمن (TBR: کمتر از ۷۰ میلیگرم در دسیلیتر)، مدت زمان بالاتر از محدوده ایمن (TAR: بیشتر از ۱۸۰ میلیگرم در دسیلیتر)، مدت زمان قرارگیری در محدوده طبیعی یا نرموگلایسمی (TING: بین ۷۰ تا ۱۴۰ میلیگرم در دسیلیتر) و میزان نوسانات قند خون.
از مدلسازی آماری برای بررسی این موضوع استفاده شد که آیا شاخصهای گلوکز و همچنین کیفیت خواب، استرس، خلق و خو و سطح انرژی در روز قبل، پیشبینیکننده کیفیت زندگی در روز بعد هستند یا خیر. علاوه بر این، تحلیل جداگانهای انجام شد که در آن تمام متغیرهای همان روز به عنوان پیشبینیکنندههای کیفیت زندگی در نظر گرفته شدند. تمامی مدلها از نظر سن، جنسیت و نوع دیابت تعدیل شدند و کیفیت زندگی در روز قبل نیز در مدل گنجانده شد تا اطمینان حاصل شود که تأثیر شدیدی بر نتایج نداشته است.
دادههای مربوط به ۴۰۰ فرد مبتلا به دیابت تحلیل شد:۷۲٪ دیابت نوع ۱، ۲۸٪ دیابت نوع ۲، ۵۵٪ زن، میانگین سنی ۴۷ سال [دامنه ۳۲ تا ۶۳ سال] و میانگین هموگلوبین گلیکوزیله یا HbA1cبرابر با ۷.۶ درصد.
نوسانات بیشتر قند خون و مدتزمان طولانیترِ قرار داشتن در محدوده قند خون نرمال (نرموگلیسمی) در روز قبل، بهطور معناداری با کیفیت زندگی بالاتر در روز بعد مرتبط بودند. مدتزمانِ خارج از محدوده ایمن (بالاتر یا پایینتر از آن) در روز قبل، ارتباط آماری معناداری نشان نداد. کیفیت خواب بهتر در شبِ پیشین و سطح انرژی بالاتر در روز قبل (که با پرسش درباره میزان احساس انرژی فرد در مقیاسی از ۰ [اصلاً] تا ۱۰ [بسیار زیاد] سنجیده شد) نیز با بهبود کیفیت زندگی در روز بعد مرتبط بودند. شاخصهای گلوکزِ همان روز با کیفیت زندگی در همان روز ارتباطی نداشتند.
محققان نوشتند: «روزهایی که در آنها قند خون برای مدت طولانیتری در محدوده ایمن و نرمال قرار داشت، با روزهایی همراه بود که افراد مبتلا به دیابت نوع ۱ و ۲ کیفیت زندگی بهتری را گزارش میکردند؛ این امر بر اهمیت کنترل بهینه قند خون برای سلامت و رفاه تأکید دارد.»
«نکته جالب توجه اینکه نوسانات قند خون بیشتر از حد معمول نیز با بهبود کیفیت زندگی در روز بعد مرتبط بود. این یافتهها ممکن است نشاندهنده آن باشد که افراد هنگام تلاش برای به حداقل رساندنِ نوسانات بیشازحدِ قند خون، کیفیت زندگی پایینتری را تجربه میکنند؛ این مسئله احتمالاً ناشی از فشار یا محدودیتهای مرتبط در زندگی روزمره است که میتواند باعث شود برخی از افراد مبتلا به دیابت احساس کنند قادر به انجام ایمنِ فعالیتهای خاصی نیستند.»
منبع:
https://www.news-medical.net/news/20260911/Stricter-glucose-control-may-affect-quality-of-life-in-people-living-with-diabetes.aspx